«Γυναίκες των μύθων, των παραμυθιών και της ζωής»
Σάββατο 25 Απριλίου 2026 | Ώρα έναρξης 19.00 | Είσοδος ελεύθερη
Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας με το Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης, σε συνεργασία με το Κέντρο Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών και τη Σχολή Αφηγηματικής Τέχνης, σας προσκαλούν στο Φεστιβάλ Ιστόρησης Θεσσαλονίκης, που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 25 Απριλίου 2026, ώρα 19.00, στον χώρο του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (Εγνατία 156, Θεσσαλονίκη), στο Αμφιθέατρο 14.
Το φεστιβάλ επανέρχεται για δεύτερη φορά, μετά την πρώτη του διοργάνωση το 2020, όπου παρουσιάστηκαν οι πολύγλωσσες αφηγήσεις και συνεχίζει να αποτελεί έναν χώρο δημιουργικού πειραματισμού και ουσιαστικής εμβάθυνσης στην τέχνη της αφήγησης.
Το Φεστιβάλ Ιστόρησης Θεσσαλονίκης φέρνει στο προσκήνιο ιστορίες που γεννήθηκαν σε διαφορετικούς τόπους και χρόνους και συναντιούνται μέσα από την προφορική αφήγηση. Μύθοι της αρχαίας ελληνικής παράδοσης, παραμύθια από τον κόσμο και λογοτεχνικές αφηγήσεις συνυπάρχουν, αναδεικνύοντας τη συνέχεια και τη ζωντάνια της αφήγησης.
Στο επίκεντρο των ιστοριών βρίσκεται η γυναίκα. Άλλοτε ως θεϊκή μορφή, άλλοτε ως θνητή, άλλοτε ως κόρη, μητέρα, ερωμένη ή μοναχική ύπαρξη, εμφανίζεται σε διαφορετικές στιγμές της ζωής της. Οι αφηγήσεις φωτίζουν επιλογές, σχέσεις, συγκρούσεις και αντοχές, δείχνοντας πώς κάθε μορφή κουβαλά τη δική της δύναμη, αλλά και το δικό της τίμημα.
Η φετινή διοργάνωση προσκαλεί ενήλικες, εφήβους και παιδιά άνω των 12 ετών σε μια διαδρομή από τη γέννηση του κόσμου έως τα μεγάλα ανθρώπινα δράματα.
Το φεστιβάλ παραμένει σταθερά προσανατολισμένο στην καλλιέργεια της αφηγηματικής τέχνης και στον δημιουργικό πειραματισμό της ιστόρησης, δίνοντας χώρο σε αφηγητές και αφηγήτριες να παρουσιάσουν τη δουλειά τους και την προσωπική τους προσέγγιση.
Οι αφηγήσεις αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο δύο ενοτήτων του προγράμματος «Αφήγηση – Ιστόρηση: Τέχνη και Τεχνικές» του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, με ακαδημαϊκό υπεύθυνο τον Ιωάννη Μάνο, καθηγητή Κοινωνικής Ανθρωπολογίας.
Στην ενότητα «Λαϊκό Παραμύθι», η διδασκαλία και η καλλιτεχνική επιμέλεια πραγματοποιήθηκαν από την Ανθή Θάνου, ενώ στην ενότητα «Ελληνική Μυθολογία» η διδασκαλία και η καλλιτεχνική επιμέλεια πραγματοποιήθηκαν από τον Γιώργο Ευγενικό. Η φωνητική καθοδήγηση και η αγωγή του λόγου πραγματοποιήθηκαν από τη Μάιρα Μηλολιδάκη.
Το πρόγραμμα συμβάλλει ουσιαστικά στη διάδοση της αφηγηματικής τέχνης και στην καλλιέργεια της προφορικότητας ως δημιουργικής και παιδαγωγικής πρακτικής, αναδεικνύοντας τη σημασία της αφήγησης στον σύγχρονο κόσμο.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Σάββατο 25 Απριλίου 2026, ώρα 19.00
ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ
Ο μύθος της Πανδώρας
Ο πιο γνωστός μύθος για την Πανδώρα είναι από τα έργα του Ησίοδου. Αναφέρεται στην πρώτη γυναίκα που φτιάχτηκε από τον Ήφαιστο και πήρε ζωή από τον Δία, για να φέρει όλες τις συμφορές κλεισμένες σ' ενα πυθάρι - κουτί στον κόσμο των ανθρώπων. Σε αυτό το πυθάρι έμεινε μόνο η ελπίδα.
Υπάρχει κι ένας παρεμφερής μύθος του Αισώπου που αναφέρεται στο πυθάρι που κράτησε την ελπίδα.
Σχεδόν άγνωστος είναι ο πιο παλιός μύθος για την Πανδώρα, που την ταυτίζει με τη Γαία, τη θεά της γονιμότητας και της ανθοφορίας και στο πιθάρι της δεν είχε συμφορές αλλά ευλογίες και αγαθά για τους θνητούς ανθρώπους.
Ιστόρηση: Βούλα Μανουσαρίδου
Χατζηπαναγιώτου Βασίλης και Λουκία, «Θεοί και Θεότητες της Αρχαίας Ελλάδας», εκδόσεις Αγγελάκη, 1998
Στεφανίδης Μενέλαος, «Ο Κατακλυσμός του Δευκαλίωνα», εκδόσεις Σίγμα, 1985
Spretnak Charlene «Οι χαμένες θεές της πρώιμης Ελλάδας», Μετάφραση Τερζάκης Φώτης, εκδόσεις Απόπειρα, 1998
Πηγές:
Βασίλαρος, Γ.Απολλωνίου Ροδίου, Αργοναυτικών Α': Εισαγωγή, Αρχαίο Κείμενο , Μετάφραση, Σχόλια. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών, 2004
Βολτής, Α.Δ., επιμ.Απολλωνίου Ροδίου Αργοναυτικά: Μεταφορά στη Νεοελληνική Γλώσσα των τεσσάρων βιβλίων των Ραψωδιών. Αθήνα: Καρδαμίτσα, 1988.
Hutchinson, G.O. Η ελληνιστική ποίηση. Μτφρ. Λ. Χατζηκώστα. Αθήνα: Καρδαμίτσα, 2007.
Hunter, R., επιμ. Apollonius of Rhodes, Argonautica: Book|||. Ανατ.1998, Κέιμπριτζ: Cambridge University Press, 1989.
Η Γυναίκα Σκελετός
Η ιστορία της Γυναίκας Σκελετού μιλά για τον αιώνιο κύκλο ζωής-θανάτου-ζωής. Είναι μια ιστορία από την λαϊκή παράδοση των βορείων λαών και συγκεκριμένα της φυλής των Ινουίτ.
Μια γυναίκα κακοποιημένη από το πατέρα της και την πατριαρχία γενικότερα, βρίσκει καταφύγιο στο βυθό της θάλασσας όπου ζει σαν Γυναίκα Σκελετός παρέα τα πλάσματα του βυθού. Μέχρι την στιγμή που ένας ψαράς την φέρνει στην επιφάνεια και ετσι ξεκινα το ταξίδι της επιστροφής τη στον πάνω κόσμο και η μεταμόρφωση της από Γυναίκα Σκελετό σε Γυναίκα.
Ιστόρηση: Κατερίνα Θεοδώρου
Πηγές:
Clarissa Pinkola Estes. Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους. Εκδόσεις: Κέλευθος, 2020.
Λαμπρέλη Λίλη. Γυναίκα με τα χέρια από φώς. Εκδόσεις: Πατάκη,2014.
Σαλιλά
Η αφήγηση εστιάζει στη ζωή μιας μικρής Ινδής, της Σαλιλά. Η μεγάλη φτώχεια ωθεί τους γονείς της να την παντρέψουν με έναν πλούσιο γέρο. Η Σαλιλά κακοπερνά κοντά του και όταν αυτός πεθαίνει, εκείνη αρνείται να θυσιαστεί μαζί του. Από τότε, αποδιωγμένη, παλεύει να ζήσει. Μια μέρα, γνωρίζει τυχαία έναν ξένο άντρα και νιώθει άνθρωπος και γυναίκα. Δεν τον ξανασυναντά παρά μόνο την τελευταία φορά, κοντά στο ποτάμι που κείτεται άρρωστος. Παρά τις προσπάθειές της να τον σώσει, δεν τα καταφέρνει και αποφασίζει να «φύγει» κι εκείνη μαζί του. Η αφήγηση προσεγγίζει την Σαλιλά ως μια γυναίκα που, ενώ η ζωή της ορίζεται αυστηρά από την κοινωνία και τα έθιμα του τόπου της, η ίδια καταφέρνει, την κρίσιμη στιγμή, να αρνηθεί «τη ζωή» που της επιβάλλουν τα κοινωνικά στερεότυπα. Στο τέλος, η ηρωίδα πράττει με ελεύθερη βούληση και αποφασίζει συνειδητά για τη μοίρα της.
Κώδικας Επικοινωνίας
Πηγή:
Καπάνταη, Μαρία. Μαμά...: 20 αληθινές ιστορίες. Εκδόσεις Αρμός, 2022.
261-Κ.Σβάιτσερ.
Η Κάθριν Σβάιτσερ είναι μια από τις πιο εμβληματικές μορφές στην ιστορία του αθλητισμού και του φεμινιστικού κινήματος. Το 1967 έγινε η πρώτη γυναίκα που έτρεξε επίσημα στον Μαραθώνιο της Βοστώνης, χρησιμοποιώντας τα αρχικά της (K.V. Switzer) για να αποφύγει τον αποκλεισμό, καθώς τότε οι γυναίκες δεν επιτρέπονταν να συμμετέχουν. Κατά τη διάρκεια του αγώνα, ένας διοργανωτής προσπάθησε να τη σταματήσει βίαια, όμως εκείνη συνέχισε και τερμάτισε, γράφοντας ιστορία. Η πράξη της συνέβαλε καθοριστικά στην αλλαγή των κανονισμών και το 1972 οι γυναίκες έγιναν επίσημα δεκτές στον αγώνα. Πέρα από την αγωνιστική της πορεία, η Σβάιτσερ αφιερώθηκε στην προώθηση της ισότητας στον αθλητισμό, ενθαρρύνοντας γυναίκες σε όλο τον κόσμο να συμμετέχουν σε μαραθώνιους. Το έργο και το θάρρος της την καθιστούν σύμβολο επιμονής, ισότητας και κοινωνικής αλλαγής.
Ιστόρηση: Βαγγέλης Συμπόνης
Διοργάνωση:
Κέντρο Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών
Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης,
Σχολή Αφηγηματικής Τέχνης
Ο πιο γνωστός μύθος για την Πανδώρα είναι από τα έργα του Ησίοδου. Αναφέρεται στην πρώτη γυναίκα που φτιάχτηκε από τον Ήφαιστο και πήρε ζωή από τον Δία, για να φέρει όλες τις συμφορές κλεισμένες σ' ενα πυθάρι - κουτί στον κόσμο των ανθρώπων. Σε αυτό το πυθάρι έμεινε μόνο η ελπίδα.
Υπάρχει κι ένας παρεμφερής μύθος του Αισώπου που αναφέρεται στο πυθάρι που κράτησε την ελπίδα.
Σχεδόν άγνωστος είναι ο πιο παλιός μύθος για την Πανδώρα, που την ταυτίζει με τη Γαία, τη θεά της γονιμότητας και της ανθοφορίας και στο πιθάρι της δεν είχε συμφορές αλλά ευλογίες και αγαθά για τους θνητούς ανθρώπους.
Ιστόρηση: Βούλα Μανουσαρίδου
Χατζηπαναγιώτου Βασίλης και Λουκία, «Θεοί και Θεότητες της Αρχαίας Ελλάδας», εκδόσεις Αγγελάκη, 1998
Στεφανίδης Μενέλαος, «Ο Κατακλυσμός του Δευκαλίωνα», εκδόσεις Σίγμα, 1985
Spretnak Charlene «Οι χαμένες θεές της πρώιμης Ελλάδας», Μετάφραση Τερζάκης Φώτης, εκδόσεις Απόπειρα, 1998
Oρφέας και Ευρυδίκη
Πρόκειται για μιαν αφήγηση του μύθου του Ορφέα και της Ευρυδίκης . Ο Ορφέας αναφέρεται ως γιος του βασιλιά των Ηδωνών της Θράκης ,Οιάγρου, με τη Μούσα Καλλιόπη και ήταν χαρισματικός μουσικός .
Ερωτεύεται βαθιά την Ευρυδίκη κι όταν εκείνη πεθαίνει από δάγκωμα
φιδιού, συντετριμμένος ο Ορφέας κατεβαίνει στον Κάτω Κόσμο για να παρακαλέσει τους θεούς να την αφήσουν να ξαναζήσει . Με τη μαγευτική του μουσική , συγκινεί τον Άδη και την Περσεφόνη.
Εκείνοι του επιτρέπουν να την πάρει μαζί του στον κόσμο των ζωντανών, με τον όρο όμως να μη γυρίσει να την κοιτάξει πριν βγουν στο φως.
Την κρίσιμη στιγμή ωστόσο, ο Ορφέας υποκύπτει στην αμφιβολία και χάνει για πάντα την αγαπημένη του. Η αφήγηση προσεγγίζει το μύθο ως ένας ύμνος στη δύναμη της αγάπης αλλά και ως τραγικό σχόλιο πάνω στα όρια της ανθρώπινης εμπιστοσύνης και υπομονής
Ιστόρηση: Lamia Bedioui
Πηγές :
.-Virgile, Les Géorgiques, Livre IV (épisode d'Orphée et Eurydice, v. 453-527), Maurice Rat , Garnier-Flammarion , 1932
- Ovide , Les Métamorphoses ( Livre X, vers 1-85) , Joseph Chamonard, Garnier . 1936
-OVIDE, MÉTAMORPHOSES, LIVRE X, A.M. Boxus et J. Poucet, 2008
-Οβιδίου , Μεταμορφώσεων ( Βιβλίο Δέκατο ) , Τάσος Νικολόπουλος, Εκδώσεις : Στιγμή , Αθήνα, 2004 .
Πρόκειται για μιαν αφήγηση του μύθου του Ορφέα και της Ευρυδίκης . Ο Ορφέας αναφέρεται ως γιος του βασιλιά των Ηδωνών της Θράκης ,Οιάγρου, με τη Μούσα Καλλιόπη και ήταν χαρισματικός μουσικός .
Ερωτεύεται βαθιά την Ευρυδίκη κι όταν εκείνη πεθαίνει από δάγκωμα
φιδιού, συντετριμμένος ο Ορφέας κατεβαίνει στον Κάτω Κόσμο για να παρακαλέσει τους θεούς να την αφήσουν να ξαναζήσει . Με τη μαγευτική του μουσική , συγκινεί τον Άδη και την Περσεφόνη.
Εκείνοι του επιτρέπουν να την πάρει μαζί του στον κόσμο των ζωντανών, με τον όρο όμως να μη γυρίσει να την κοιτάξει πριν βγουν στο φως.
Την κρίσιμη στιγμή ωστόσο, ο Ορφέας υποκύπτει στην αμφιβολία και χάνει για πάντα την αγαπημένη του. Η αφήγηση προσεγγίζει το μύθο ως ένας ύμνος στη δύναμη της αγάπης αλλά και ως τραγικό σχόλιο πάνω στα όρια της ανθρώπινης εμπιστοσύνης και υπομονής
Ιστόρηση: Lamia Bedioui
Πηγές :
.-Virgile, Les Géorgiques, Livre IV (épisode d'Orphée et Eurydice, v. 453-527), Maurice Rat , Garnier-Flammarion , 1932
- Ovide , Les Métamorphoses ( Livre X, vers 1-85) , Joseph Chamonard, Garnier . 1936
-OVIDE, MÉTAMORPHOSES, LIVRE X, A.M. Boxus et J. Poucet, 2008
-Οβιδίου , Μεταμορφώσεων ( Βιβλίο Δέκατο ) , Τάσος Νικολόπουλος, Εκδώσεις : Στιγμή , Αθήνα, 2004 .
Αράχνη – Το τίμημα της ύβρεως
Η Αράχνη, μια νεαρή υφάντρα από τη Λυδία με σπάνιο ταλέντο, περηφανεύτηκε πως ύφαινε καλύτερα ακόμη και από τη θεά Αθηνά. Όταν η θεά εμφανίστηκε και την προκάλεσε σε διαγωνισμό, η Αράχνη δέχτηκε χωρίς δισταγμό. Τα δύο υφαντά έγιναν αριστουργήματα. Η Αθηνά ύφανε τη δύναμη των θεών και τις τιμωρίες της ύβρεως. Η Αράχνη ύφανε σκηνές που αποκάλυπταν τα σφάλματα των θεών. Η τέχνη της ήταν θαυμαστή, μα η πρόκληση μεγάλη. Η Αθηνά την μεταμόρφωσε σε αράχνη, καταδικασμένη να υφαίνει για πάντα το νήμα της. Η αφήγηση φωτίζει τον μύθο ως ιστορία για τη δύναμη της τέχνης αλλά και για τον κίνδυνο της αλαζονείας. Πότε το ταλέντο γίνεται ύβρη. Και ποιο είναι το τίμημα όταν ο άνθρωπος ξεχνά τα όρια.
Ιστόρηση: Μαρία Κομβόκη
Πηγές:
Ovid. Metamorphoses. Trans. A. D. Melville. Oxford University Press, 1986.
Οβίδιος. Μεταμορφώσεις. Μετάφραση Τάσος Νικολόπουλος. Στιγμή, 2004.
Κακριδής, Ιωάννης Θ. Ελληνική Μυθολογία. Εκδοτική Αθηνών, 1986.
Μήδεια: Το τίμημα του Έρωτα και της Φυγής
Στην αφήγησή αυτή φωτίζεται η στιγμή όπου η Μήδεια αντικρίζει για πρώτη φορά τον Ιάσονα — κι ένας έρωτας καθοριστικός, βαθύς, σαν θεϊκή εντολή, ριζώνει μέσα της στην πιο ακραία και εκδικητική του μορφή . Από εκείνη τη σιωπηλή μα φλογερή ματιά έως τη δραματική της απόφαση να προδώσει την ιερή γη που τη γέννησε, να απαρνηθεί οριστικά πατρίδα, πατέρα , τίτλο και ταυτότητα, ακολουθούμε τη διαδρομή μιας συναρπαστικής γυναίκας που μεταβαίνει από εγγονή του Ήλιου, από κόρη του Αιήτη σε ηθικό αυτουργό μιας ιερής κλοπής και απόδρασης . Η αφήγηση εστιάζει όχι μόνο στα γεγονότα, αλλά στο εσωτερικό ρήγμα της ηρωίδας : στον έρωτα ως δύναμη δημιουργίας και καταστροφής.
Η Μήδεια είναι ένας δυσανάγνωστος χαρακτήρας γεμάτος γνώση, δύναμη, μυστήριο και ιερότητα που όμως τυγχάνει σεβασμού από ανθρώπους και Θεούς
και δεν θα έχουμε ποτέ την απάντηση στα επίμονα " γιατί "που άφησε αναπάντητα η στάση ζωήςτης .
Iστόρηση: Εμμανουέλα Μαργιούλα
Στην αφήγησή αυτή φωτίζεται η στιγμή όπου η Μήδεια αντικρίζει για πρώτη φορά τον Ιάσονα — κι ένας έρωτας καθοριστικός, βαθύς, σαν θεϊκή εντολή, ριζώνει μέσα της στην πιο ακραία και εκδικητική του μορφή . Από εκείνη τη σιωπηλή μα φλογερή ματιά έως τη δραματική της απόφαση να προδώσει την ιερή γη που τη γέννησε, να απαρνηθεί οριστικά πατρίδα, πατέρα , τίτλο και ταυτότητα, ακολουθούμε τη διαδρομή μιας συναρπαστικής γυναίκας που μεταβαίνει από εγγονή του Ήλιου, από κόρη του Αιήτη σε ηθικό αυτουργό μιας ιερής κλοπής και απόδρασης . Η αφήγηση εστιάζει όχι μόνο στα γεγονότα, αλλά στο εσωτερικό ρήγμα της ηρωίδας : στον έρωτα ως δύναμη δημιουργίας και καταστροφής.
Η Μήδεια είναι ένας δυσανάγνωστος χαρακτήρας γεμάτος γνώση, δύναμη, μυστήριο και ιερότητα που όμως τυγχάνει σεβασμού από ανθρώπους και Θεούς
και δεν θα έχουμε ποτέ την απάντηση στα επίμονα " γιατί "που άφησε αναπάντητα η στάση ζωήςτης .
Iστόρηση: Εμμανουέλα Μαργιούλα
Πηγές:
Βασίλαρος, Γ.Απολλωνίου Ροδίου, Αργοναυτικών Α': Εισαγωγή, Αρχαίο Κείμενο , Μετάφραση, Σχόλια. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών, 2004
Βολτής, Α.Δ., επιμ.Απολλωνίου Ροδίου Αργοναυτικά: Μεταφορά στη Νεοελληνική Γλώσσα των τεσσάρων βιβλίων των Ραψωδιών. Αθήνα: Καρδαμίτσα, 1988.
Hutchinson, G.O. Η ελληνιστική ποίηση. Μτφρ. Λ. Χατζηκώστα. Αθήνα: Καρδαμίτσα, 2007.
Hunter, R., επιμ. Apollonius of Rhodes, Argonautica: Book|||. Ανατ.1998, Κέιμπριτζ: Cambridge University Press, 1989.
ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ
H χηναρού
Ένας αϊτός μεγαλώνει ένα κοριτσάκι που βρίσκεται, με τρόπο θαυμαστό, νεογέννητο, δίπλα σ’ έναν λιπόθυμο παπά. Τι είχε γίνει και βρέθηκε εκεί το βρέφος; Και πώς αυτό το κορίτσι, από μοναχικό πλάσμα του δάσους, μαθαίνει να εμπιστεύεται τους ανθρώπους; Η ιστορία παρακολουθεί τη νεαρή γυναίκα να βρίσκει τον τρόπο να επιβιώνει, να αντέχει με θάρρος και, μέσα από τη συγχώρεση, να στήνει πάλι τη ζωή της ορθή και να αφήνεται στη χαρά της αγάπης.
Ιστόρηση: Άσπα Παπαδοπούλου
Πηγές :
Αγγελοπούλου Άννα , Ελληνικά Παραμύθια Τόμος Α΄, Οι Παραμυθοκόρες , Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», 2002
Αγγελοπούλου Άννα – Μπρούσκου Αίγλη , Επεξεργασία παραμυθιακών Τύπων και Παραλλαγών ΑΤ 700-749, Τόμος Β΄, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών, Ε.Ι.Ε, 1994
Ιωάννου Γιώργος, Παραμύθια του λαού μας, Ερμής, 2008
Ένας αϊτός μεγαλώνει ένα κοριτσάκι που βρίσκεται, με τρόπο θαυμαστό, νεογέννητο, δίπλα σ’ έναν λιπόθυμο παπά. Τι είχε γίνει και βρέθηκε εκεί το βρέφος; Και πώς αυτό το κορίτσι, από μοναχικό πλάσμα του δάσους, μαθαίνει να εμπιστεύεται τους ανθρώπους; Η ιστορία παρακολουθεί τη νεαρή γυναίκα να βρίσκει τον τρόπο να επιβιώνει, να αντέχει με θάρρος και, μέσα από τη συγχώρεση, να στήνει πάλι τη ζωή της ορθή και να αφήνεται στη χαρά της αγάπης.
Ιστόρηση: Άσπα Παπαδοπούλου
Πηγές :
Αγγελοπούλου Άννα , Ελληνικά Παραμύθια Τόμος Α΄, Οι Παραμυθοκόρες , Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», 2002
Αγγελοπούλου Άννα – Μπρούσκου Αίγλη , Επεξεργασία παραμυθιακών Τύπων και Παραλλαγών ΑΤ 700-749, Τόμος Β΄, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών, Ε.Ι.Ε, 1994
Ιωάννου Γιώργος, Παραμύθια του λαού μας, Ερμής, 2008
Η ιστορία της Γυναίκας Σκελετού μιλά για τον αιώνιο κύκλο ζωής-θανάτου-ζωής. Είναι μια ιστορία από την λαϊκή παράδοση των βορείων λαών και συγκεκριμένα της φυλής των Ινουίτ.
Μια γυναίκα κακοποιημένη από το πατέρα της και την πατριαρχία γενικότερα, βρίσκει καταφύγιο στο βυθό της θάλασσας όπου ζει σαν Γυναίκα Σκελετός παρέα τα πλάσματα του βυθού. Μέχρι την στιγμή που ένας ψαράς την φέρνει στην επιφάνεια και ετσι ξεκινα το ταξίδι της επιστροφής τη στον πάνω κόσμο και η μεταμόρφωση της από Γυναίκα Σκελετό σε Γυναίκα.
Ιστόρηση: Κατερίνα Θεοδώρου
Πηγές:
Clarissa Pinkola Estes. Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους. Εκδόσεις: Κέλευθος, 2020.
Λαμπρέλη Λίλη. Γυναίκα με τα χέρια από φώς. Εκδόσεις: Πατάκη,2014.
Η αφήγηση εστιάζει στη ζωή μιας μικρής Ινδής, της Σαλιλά. Η μεγάλη φτώχεια ωθεί τους γονείς της να την παντρέψουν με έναν πλούσιο γέρο. Η Σαλιλά κακοπερνά κοντά του και όταν αυτός πεθαίνει, εκείνη αρνείται να θυσιαστεί μαζί του. Από τότε, αποδιωγμένη, παλεύει να ζήσει. Μια μέρα, γνωρίζει τυχαία έναν ξένο άντρα και νιώθει άνθρωπος και γυναίκα. Δεν τον ξανασυναντά παρά μόνο την τελευταία φορά, κοντά στο ποτάμι που κείτεται άρρωστος. Παρά τις προσπάθειές της να τον σώσει, δεν τα καταφέρνει και αποφασίζει να «φύγει» κι εκείνη μαζί του. Η αφήγηση προσεγγίζει την Σαλιλά ως μια γυναίκα που, ενώ η ζωή της ορίζεται αυστηρά από την κοινωνία και τα έθιμα του τόπου της, η ίδια καταφέρνει, την κρίσιμη στιγμή, να αρνηθεί «τη ζωή» που της επιβάλλουν τα κοινωνικά στερεότυπα. Στο τέλος, η ηρωίδα πράττει με ελεύθερη βούληση και αποφασίζει συνειδητά για τη μοίρα της.
Ιστόρηση: Κυριακή Κυριακουλέα
Πηγές
Quentric-Séguy, Martine. Au bord du Gange: contes des sages de l'Inde, Seuil, 1998
Λαμπρέλλη, Λίλη. Η γυναίκα με τα χέρια από φως, Πατάκης, 2014
Quentric-Séguy, Martine. Au bord du Gange: contes des sages de l'Inde, Seuil, 1998
Λαμπρέλλη, Λίλη. Η γυναίκα με τα χέρια από φως, Πατάκης, 2014
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Η ιστορία βασίζεται σε αληθινό περιστατικό και αφηγείται την ζωή μιας κωφής μητέρας, που γέννησε και μεγάλωσε μια κόρη με ακοή. Στο κέντρο βρίσκεται η σχέση τους. Μια σχέση με αγάπη και κατανόηση, που βρίσκει τον δικό της τρόπο να εκφραστεί πέρα από τον λόγο. Σε όλη την αφήγηση, η σχέση αυτή παραλληλίζεται με την προετοιμασία του τσαγιού και την παρασκευή κουλουριών, καθημερινές πράξεις που γίνονται τρόπος επικοινωνίας.
Ιστόρηση: Άρτεμις Θεολόγη
Πηγή:
Καπάνταη, Μαρία. Μαμά...: 20 αληθινές ιστορίες. Εκδόσεις Αρμός, 2022.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΦΗΓΗΣΗ
261-Κ.Σβάιτσερ.
Η Κάθριν Σβάιτσερ είναι μια από τις πιο εμβληματικές μορφές στην ιστορία του αθλητισμού και του φεμινιστικού κινήματος. Το 1967 έγινε η πρώτη γυναίκα που έτρεξε επίσημα στον Μαραθώνιο της Βοστώνης, χρησιμοποιώντας τα αρχικά της (K.V. Switzer) για να αποφύγει τον αποκλεισμό, καθώς τότε οι γυναίκες δεν επιτρέπονταν να συμμετέχουν. Κατά τη διάρκεια του αγώνα, ένας διοργανωτής προσπάθησε να τη σταματήσει βίαια, όμως εκείνη συνέχισε και τερμάτισε, γράφοντας ιστορία. Η πράξη της συνέβαλε καθοριστικά στην αλλαγή των κανονισμών και το 1972 οι γυναίκες έγιναν επίσημα δεκτές στον αγώνα. Πέρα από την αγωνιστική της πορεία, η Σβάιτσερ αφιερώθηκε στην προώθηση της ισότητας στον αθλητισμό, ενθαρρύνοντας γυναίκες σε όλο τον κόσμο να συμμετέχουν σε μαραθώνιους. Το έργο και το θάρρος της την καθιστούν σύμβολο επιμονής, ισότητας και κοινωνικής αλλαγής.
Ιστόρηση: Βαγγέλης Συμπόνης
Πηγή:
Kathrine Switzer. Catherine Switzer, Marathon Woman. kathrineswitzer.com, Ημερομηνία πρόσβασης: 1 Μαρτίου 2026.
Kathrine Switzer. Catherine Switzer, Marathon Woman. kathrineswitzer.com, Ημερομηνία πρόσβασης: 1 Μαρτίου 2026.
-----------------------------------------------------------------------------------------
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ
Διοργάνωση:
Κέντρο Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών
Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης,
Σχολή Αφηγηματικής Τέχνης
Οργανωτική επιτροπή: Μαρία Βλαχάκη, Χριστίνα Βερβερίδου, Μαρία Ζουράρη, Κατερίνα Μπαλταζάνη, Παναγιώτης Παπαϊωάννου.
Καλλιτεχνική διεύθυνση φεστιβάλ: Γιώργος Ευγενικός
Ιστόρηση: Lamia Bedioui, Κατερίνα Θεοδώρου, Άρτεμις Θεολόγη, Μαρία Κομβόκη, Κυριακή Κυριακουλέα, Βούλα Μανουσαρίδου, Εμμανουέλα Μαργιούλα, Άσπα Παπαδοπούλου.
Καλλιτεχνική επιμέλεια και διδασκαλία αφηγήσεων: Ανθή Θάνου, Γιώργος Ευγενικός
Αγωγή του λόγου: Μάιρα Μηλολιδάκη
----------------------
Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Πανεπιστημίου Μακεδονία:
«Αφήγηση – Ιστόρηση: Τέχνη και Τεχνικές»
Διδάσκοντες στο πρόγραμμα:
Γιώργος Ευγενικός, αφηγητής – ιστορητής, εκπαιδευτής στην τέχνη και τεχνική της αφήγησης
Ανθή Θάνου, αφηγήτρια – ιστορήτρια, παιδαγωγός
Μάιρα Μηλολιδάκη, κλασική τραγουδίστρια, καθηγήτρια φωνητικής και αγωγής του λόγου
Παρασκευάς Ποτηρόπουλος, ερευνητής Α΄ βαθμίδας, Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας, Ακαδημία Αθηνών
Ακαδημαϊκός υπεύθυνος του προγράμματος:
Ιωάννης Μάνος, καθηγητής, Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
